Barwienie metodą Grama
Metoda Grama - metoda barwienia bakterii. Pozwala doświadczalnie zróżnicować te organizmy na dwie duże grupy (Gram-dodatnie i Gram-ujemne) ze względu na różnice w budowie ściany komórkowej oraz, co za tym idzie, także pewne różnice w fizjologii i podatności na leki.
Została opracowana w 1884 przez Duńczyka, Hansa Christiana Grama (1853–1938).
Spis treści |
[edytuj] Sposób barwienia
- na odtłuszczone szkiełko podstawowe nanieść bakterie i po ewentualnym dodaniu płynu fizjologicznego wykonać rozmaz
- szkiełko z rozmazem pozostawić do całkowitego wyschnięcia, po czym preparat utrwalić przez trzykrotne przesunięcie nad płomieniem palnika
- utrwalony preparat zalewać nad rynienką roztworem fioletu krystalicznego
- odczekać 60 sekund
- tryskawką delikatnie zmyć barwnik
- zalać preparat jodyną lub płynem Lugola
- odczekać 30 sekund
- ostrożnie odbarwić całość w etanolu przez ok. 10-20 sekund
- spłukać preparat wodą
- dobarwić innym barwnikiem, np. safraniną czy fuksyną zasadową przez ok. 30 sekund
- dobrze spłukać preparat wodą i oglądać pod mikroskopem
[edytuj] Mechanizm barwienia
- Komórki bakteryjne, zarówno gramdodatnie, jak i gramujemne, zabarwiają się fioletem krystalicznym.
- Dodanie płynu Lugola powoduje, że fiolet reaguje z jodem, w wyniku czego tworzą się stosunkowo duże kompleksy złożone z barwnika i jodu. Na tym etapie obydwa typy komórek mają zabarwienie granatowe.
- Płukanie w alkoholu powoduje, że w komórkach Gram-dodatnich następuje zmniejszenie pustej przestrzeni w wielowarstwowych ścianach komórkowych, mających wygląd wielu (ok. 50) nałożonych na siebie siatek. W rezultacie kompleksy fioletu krystalicznego z jodem nie mogą ulec wypłukaniu, co w przypadku 1-2 warstw u bakterii Gram-ujemnych nie jest przeszkodą i alkohol świetnie wypłukuje barwnik.
- Po zakończonym płukaniu komórki Gram-dodatnie są granatowe, zaś Gram-ujemne – bezbarwne.
- Dodatkowy barwnik (np. safranina, fuksyna) dobarwia, niezbyt mocno, komórki Gram-ujemne, nie zmieniając barwy komórek Gram-dodatnich.
[edytuj] Efekt barwienia Grama
W efekcie wyżej przedstawionych działań i opisanego mechanizmu komórki efekty mogą być trojakie:
- bakterie barwią się na kolor ciemno-fioletowy, prawie czarny, określamy jako Gram-dodatnie lub (Gram +)
- bakterie barwią się w kolorze czerwonym, określamy jako Gram-ujemne lub (Gram -)
- bakterie nie barwią się w ogóle metodą Grama
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Bibliografia
- Władysław J.H. Kunicki- Goldfinger: Życie bakterii. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1998. ISBN 978-83-01-14378-7.