Epsomit
Epsomit (sól gorzka rodzima, reichardtyt) – minerał z gromady siarczanów. Jest minerałem pospolitym i szeroko rozpowszechnionym.
Jego nazwa pochodzi stąd, że pierwotnie uzyskiwano go poprzez odparowywanie wód mineralnych mających źródła obok miejscowości Epsom w hrabstwie Surrey w środkowej Anglii.
Spis treści |
[edytuj] Właściwości
- Wzór chemiczny: MgSO4•7H2O – uwodniony siarczan(VI) magnezu.
- Układ krystalograficzny: rombowy
- Barwa: biały, bezbarwny, szary, zielonkawy lub różowy
- Twardość w skali Mohsa: 2 – 2,5
- Gęstość: 1,68
- Łupliwość: doskonała
- Przełam: muszlowy, bardzo kruchy
- Połysk: szklisty
- Rysa: biała
Zazwyczaj tworzy kryształy o pokroju izometrycznym, grubotabliczkowym, słupkowym, igiełkowym, włoskowym. Przyjmuje tez postać słupów o przekroju kwadratu (pseudotetragonalnych). Występuje w skupieniach ziarnistych, włóknistych, ziemistych, igiełkowych, proszkowych. Tworzy konkrecje, nacieki, naskorupienia i wykwity. Jest kruchy, przezroczysty, bardzo dobrze rozpuszcza się w wodzie (ma słono-gorzki smak). Podgrzany (powyżej 150 °C) przechodzi w kizeryt. Zawiera domieszki niklu, żelaza, kobaltu, manganu, cynku.
[edytuj] Występowanie
Tworzy się w klimacie gorącym i suchym w wyniku odparowania wód słonych jezior magnezowo-siarczanowych. Czasami jest wynikiem ewaporacji morskiej. Na obszarach stepowych, w kopalniach kruszców, dolomitów, węgla kamiennego tworzy wykwity. Spotyka się go w złożach soli potasowej, i potasowo-magnezowej. Współwystępuje z takimi minerałami jak: kizeryt, sylwin, halit.
Miejsca występowania:
- Stany Zjednoczone (Alabama, Arizona, Kalifornia, Kolorado, Connecticut, Georgia, Idaho, Illinois, Indiana, Kentucky, Michigan, Missouri, Montana, Nevada, New Jersey, Nowy Meksyk – wytwarza tu kryształy o długości dochodzącej do 2-3 metrów, Nowy Jork, Ohio, Oklahoma, Pensylwania, Dakota Południowa, Tennessee, Teksas, Utah, Wirginia, Waszyngton, Wisconsin),
- Wielka Brytania (Anglia i Walia),
- w Argentynie, Boliwii, Brazylii, Kanadzie, Chile, Meksyku,
- w Austrii, Czechach, Niemczech, Grecji, Norwegii, Rosji, Słowenii,
- w Maroku,
- W Polsce występuje w Kłodawie i we Wieściszowicach na Dolnym Śląsku.
[edytuj] Zastosowanie
- używany w przemysłach: chemicznym, farbiarskim, cukrowniczym (dodatek do cukru przeciw zbrylaniu się), papierniczym, tekstylnym (impregnat), garbarskim,
- w medycynie (środek przeczyszczający),
- poszukiwany przez kolekcjonerów,
[edytuj] Bibliografia
- J.Parafiniuk – Minerały systematyczny katalog 2004 – TG”Spirifer” W-wa 2005
- A. Bolewski, A. Manecki – Mineralogia szczegółowa – Wyd. PAE W-wa 1993
- A. Bolewski – Mineralogia szczegółowa – Wyd. Geologiczne W-wa 1965