Jerzy Sawicki
Jerzy Sawicki (nazwisko rodowe Izydor Reisler) , pseud. "Lex", (ur. 23 stycznia 1910, Gródek Jagielloński - zm. 5 czerwca 1967, Bruksela), prawnik polski żydowskiego [1]pochodzenia; profesor uniwersytecki; karnista, specjalizował się także w prawie karnym międzynarodowym; adwokat; prokurator Sądu Najwyższego oraz Najwyższego Trybunału Narodowego; felietonista[2].
Ukończył prawo na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie. W latach 1936-1941 praktykował, jako adwokat we Lwowie[3]. W okresie radzieckiej okupacji Lwowa był m.in. na stanowisku członka III Kolegium Adwokatów we Lwowie.
Według Zbigniewa Błażyńskiego, po roku 1941 Sawicki był agentem Gestapo w okupowanym przez Niemców Lwowie [4].
W latach 1944-1953 był prokuratorem Sądu Najwyższego oraz Najwyższego Trybunału Narodowego d/s ścigania przestępców wojennych w Polsce[5].
W latach 1945-1946 brał udział w pracach delegacji KRN na procesy norymberskie[6]. Od roku 1945 z polecenia ministra sprawiedliwości Henryka Świątkowskiego podjął śledztwo dotyczące zbrodni na polskich oficerach w Katyniu, z zamiarem przypisania tej zbrodni Niemcom jako ludobójstwa. 26 stycznia 1946 w Norymberdze prowadził m.in. przesłuchanie Ericha von dem Bacha w ramach śledztwa przeciwko zbrodniarzom wojennym[7].
Oskarżał w procesach przed NTN: Arthura Greisera (1947), Josefa Bühlera (1948) oraz załogi hitlerowskiego obozu koncentracyjnego Auschwitz[8].
W latach 1948-1950 był profesorem na Wydziale Prawa Uniwersytetu Łódzkiego, a od roku 1952 - na Wydziale Prawa Uniwersytetu Warszawskiego[9].
Razem z Igorem Andrejewem, Leszkiem Lernellem , Sawicki był współautorem najważniejszego w okresie stalinizacji Polski podręcznika Prawo karne Polski Ludowej (1954).
Uczniem Sawickiego był m.in. Lech Falandysz, który nazwał go żartobliwie swoim "mistrzem" [10].
Jerzy Sawicki zmarł w roku 1967, pochowanych został na Cmentarzu Komunalnym Powązki (d. Powązki Wojskowe) w Warszawie.
Teściem Sawickiego był Lajb Landau (1882-1943), znany adwokat lwowski. Landau był m.in. przewodniczącym lwowskiego Judenratu do roku 1943.
[edytuj] Ważniejsze publikacje[11]
- opracowanie Zbiór przepisów specjalnych przeciwko zbrodniarzom hitlerowskim i zdrajcom Narodu (1945)
- Zbiór przepisów specjalnych przeciwko zbrodniarzom hitlerowskim i zdrajcom narodu z komentarzem (1945; współautor)
- Ludobójstwo. Od pojęcia do konsekwencji 1933-1948 (1949)
- Prawo karne Polski Ludowej (1954; współautor)
- Socjalistyczna dyscyplina pracy w prawie karnym (1954)
- Od Norymbergi do układu paryskiego. Za kulisami niemieckiego rewizjonizmu (1955)
- Ochrona czci a wolność krytyki (1956)
- Przestępstwa przeciwko Państwu Ludowemu (1960)
- ''Siedem procesów przed Najwyższym Trybunałem Narodowym (1962; współautor)
- Przed trybunałem świata (1962; współautor)
- zbiór felietonów Sędziowie są omylni (1963)
- Alchemia prawa (1965)
- Ludzie i sprawy Norymbergi (1967; współautor)
[edytuj] Bibliografia
Hasło "Jerzy Sawicki", [w:] Wielka encyklopedia PWN, t. 24, Warszawa 2004, s. 398.
Przypisy
- ↑ Marian Kałuski. Wypełniali przykazanie miłosierdzia. Warszawa 2000
- ↑ Hasło "Jerzy Sawicki", [w:] Wielka encyklopedia PWN, t. 24, Warszawa 2004, s. 398.
- ↑ Hasło "Jerzy Sawicki", [w:] Wielka encyklopedia PWN, t. 24, Warszawa 2004, s. 398.
- ↑ "Weźmy dla przykładu prokuratora Sawickiego. Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego miało w swoich aktach dowody, że Sawicki współpracował z Gestapo na terenie getta lwowskiego. Sawicki wiedział o istnieniu tych akt i to gwarantowało jego całkowite posłuszeństwo. Sprawa ta w końcu stała się głośna i Sawicki został zwolniony ze stanowiska prokuratora , ale zanim odszedł, zasłużył się aparatowi bezpieki" (Zbigniew Błażyński, Mówi Józef Światło. Za kulisami bezpieki i partii 1940-1955, słowo wstępne Jan Nowak Jeziorański, Warszawa 2003, s. 236).
- ↑ Hasło "Jerzy Sawicki", [w:] Wielka encyklopedia PWN, t. 24, Warszawa 2004, s. 398.
- ↑ Hasło "Jerzy Sawicki", [w:] Wielka encyklopedia PWN, t. 24, Warszawa 2004, s. 398.
- ↑ Hasło "Jerzy Sawicki", [w:] Wielka encyklopedia PWN, t. 24, Warszawa 2004, s. 398.
- ↑ Hasło "Jerzy Sawicki", [w:] Wielka encyklopedia PWN, t. 24, Warszawa 2004, s. 398.
- ↑ Hasło "Jerzy Sawicki", [w:] Wielka encyklopedia PWN, t. 24, Warszawa 2004, s. 398.
- ↑ [1] "U profesora Gubińskiego i przy jego wydatnej pomocy zrobiłem i doktorat i habilitację. Przez krótki okres moim drugim mistrzem był profesor Jerzy Sawicki - słynny "Lex". Postać niezwykle barwna i ciekawa, który swoim wyglądem przypominał raczej artystę niż profesora prawa." [w:] Anna Kokocińska, Piotr Bałasz Pn, 20 stycznia 1997. Rozmowa z prof. dr hab. Lechem Falandyszem
- ↑ Hasło "Jerzy Sawicki", [w:] Wielka encyklopedia PWN, t. 24, Warszawa 2004, s. 398.