Jerzy Stefan Stawiński
| Jerzy Stefan Stawiński | |
Warszawa, 19 września 2004 |
|
| Urodzony | 1 lipca 1921 Zakręt (powiat otwocki) k. Otwocka, Polska |
Jerzy Stefan Stawiński (ur. 1 lipca 1921 w Zakręcie k. Otwocka) – prozaik, scenarzysta i reżyser filmów fabularnych, autor słuchowisk radiowych. Syn majora Legionów Polskich oraz profesora Wolnej Wszechnicy i Wyższej Szkoły Dziennikarskiej. Mieszka z żoną Heleną Amiradżibi-Stawińską w Warszawie na Mokotowie.
Spis treści |
[edytuj] Młodość
Dorastał na warszawskim Żoliborzu, gdzie uczęszczał do V Państwowego Liceum i Gimnazjum im. Księcia Józefa Poniatowskiego przy ul. Lisa Kuli 16. Następnie odbywał służbę wojskową w Szkole Podchorążych Rezerwy Łączności w Zegrzu. Po wojnie studiował na Wydziale Prawa UW, gdzie w 1952 uzyskał tytuł magistra.
[edytuj] Wojna
Walczył w Kampanii Wrześniowej w plutonie łączności artylerii dywizyjnej 20. dywizji piechoty. W marcu 1940 wstąpił do AK jako żołnierz pułku "Baszta". Dowodzi plutonem, a następnie kompanią łączności o kryptonimie K-4. Posługiwał się pseudonimami Łącki i Lucjan. Następnie uczestniczył w powstaniu warszawskim jako dowódca kompanii. Był odpowiedzialny za łączność pułku Baszta. 27 września ewakuował się kanałami z Mokotowa do Śródmieścia. Przez rok przebywał w obozie jenieckim w Murnau. Po wyzwoleniu udał się do Anglii gdzie zgłosił się do Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. Od 1946 do 1947 służył w II Korpusie Polskim we Włoszech pod dowództwem gen. Andersa. Do Polski powrócił w 1947.
[edytuj] Twórczość
Dorobek literacki Stawińskiego jest głównie poświęcony tematyce wojennej i okupacyjnej. Oprócz jego sztandarowej powieści Młodego Warszawiaka zapiski z urodzin (która doczekała się swojego 6. wydania) napisał też m.in.: Światło we mgle, Piszczyk. Na podstawie jego scenariuszy powstały wybitne filmy Kanał i Eroica, zrealizowane przez Andrzeja Wajdę i Andrzeja Munka.
Od 1955 (do rozwiązania związku w 1983) należał do ZLP. Aktualnie jest członkiem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich.
[edytuj] Kariera zawodowa
1950-1954 pracował w wydawnictwie PIW. Następnie, w latach 1957-1965, był kierownikiem literackim zespołu filmowego Kamera. Od 1972 do 1974 pełnił funkcję kierownika artystycznego w zespole Panorama a w latach 1977-1981 w zespole filmowym Iluzjon. Od 1969 do 1974 przewodniczył Sekcji Autorów Scenariuszy.
[edytuj] Aktualności
Jutro idziemy do kina to tytuł filmu, który ostatnio powstał na podstawie scenariusza J. S. Stawińskiego; zamówienie TVP, reżyseria Michała Kwiecińskiego (twórca komedii Statyści). Premiera odbyła się 1 września 2007. Historia opowiada w zabawny sposób o losach 3 młodych warszawiaków, maturzystów z rocznika 1938, tuż przed wybuchem wojny.
[edytuj] Książki
- Światło we mgle, 1952 (debiut)
- Notatki scenarzysty
- Wieczór przedświąteczny
- Młodego warszawiaka zapiski z urodzin
- Ucieczka Casalarga, 1958 (zbiór opowiadań)
- Niekłamane oblicze Jana Piszczyka
- Pogoń za Adamem
- Opowieści satyryczne (zbiór opowiadań)
- Pasje Franciszka Liszta
- Nie zawijając do portów
- Herkulesy
- 13 dni z życia emeryta
- Pułkownik Kwiatkowski albo dziura w suficie
- Opowieści powstańcze
- Nie zawijając do portów
[edytuj] Scenariusze filmowe
- 2007 Jutro idziemy do kina reż. Michał Kwieciński
- 1995 Pułkownik Kwiatkowski reż. Kazimierz Kutz
- 1993 Straszny sen dzidziusia Górkiewicza reż. Kazimierz Kutz
- 1988 Obywatel Piszczyk reż. Andrzej Kotkowski
- 1984 5 dni z życia emeryta reż. Edward Dziewoński
- 1980 Urodziny młodego warszawiaka reż.: Ewa Petelska, Czesław Petelski
- 1980 Bo oszalałem dla niej reż. Sylwester Chęciński
- 1979 Godzina "W" reż. Janusz Morgenstern
- 1979 Ojciec królowej reż. Wojciech Solarz
- 1978 Bilet powrotny reż.: Ewa Petelska, Czesław Petelski
- 1977 Akcja pod Arsenałem reż. Jan Łomnicki
- 1974 Urodziny Matyldy reż. Jerzy Stefan Stawiński
- 1973 Godzina szczytu reż. Jerzy Stefan Stawiński
- 1972 Fortuna reż. Helena Amiradżibi-Stawińska
- 1970 Pogoń za Adamem
- 1970 Kto wierzy w bociany? reż.: Jerzy Stefan Stawiński, Helena Amiradżibi-Stawińska
- 1967 Zabijaka
- 1967 Poczmistrz
- 1966 Przedświąteczny wieczór reż.: Jerzy Stefan Stawiński, Helena Amiradżibi-Stawińska
- 1965 Pingwin reż. Jerzy Stefan Stawiński
- 1963 Rozwodów nie będzie reż. Jerzy Stefan Stawiński
- 1962 Miłość dwudziestolatków (Amour à vingt ans, L') reż. Andrzej Wajda
- 1961 Historia współczesna
- 1960 Zezowate Szczęście reż. Andrzej Munk
- 1960 Krzyżacy reż. Aleksander Ford
- 1959 Zamach
- 1958 Dezerter
- 1957 Kanał reż. Andrzej Wajda
- 1957 Człowiek na torze
- 1957 Eroica - Symfonia bohaterska w dwóch częściach reż. Andrzej Munk
[edytuj] Odznaczenia i nagrody
- 2006 złoty medal Gloria Artis
- 2005 nagroda honorowa Pióro Mistrza za całokształt twórczości na Lecie Filmów w Toruniu
- 1981 odznaka Zasłużony Działacz Kultury
- 1979 nagroda Złote Grono na XI LLF w Łagowie za twórczy wkład scenopisarski w dorobek polskiej szkoły filmowej
- 1979 nagroda miasta stołecznego Warszawy
- 1977 nagroda Ministra Kultury i Sztuki I stopnia
- 1975 Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
- 1963 Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski
- 1959 Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
- 1943 Krzyż Zasługi z Mieczami
- 1939 Krzyż Walecznych
[edytuj] Bibliografia
- Barbara Giza, Do filmu trafiłem przypadkiem. Rozmowa z Jerzym Stefanem Stawińskim, Wydawnictwo Trio, Warszawa 2007, ISBN 978-83-7436-124-8