sasiad Polski

Sekunda przestępna – sekunda dodawana niekiedy na podstawie obserwacji astronomicznych, w celu zsynchronizowania doby z opóźniającym się ruchem obrotowym Ziemi. Przestępna sekunda dodawana jest do czasu zwanego UTC (ang. Coordinated Universal Time) i zapewnia zgodność (z dokładnością do 0,9 sekundy) z czasem astronomicznym opierającym się na szybkości rotacji planety. UTC określany jest na podstawie zegarów atomowych. Szybkość ich „tykania” nie zmienia się i dlatego trzeba je co jakiś czas „poprawiać”, aby były zgodne z obrotem Ziemi. Obecnie różnica między tymi dwoma czasami to około 2 do 3 milisekund dziennie. Oznacza to, że przestępna sekunda wprowadzana musi być średnio nieco rzadziej niż raz na rok.

Sekunda przestępna jest dodawana równocześnie na całym świecie na końcu ostaniego dnia czerwca lub grudnia czasu UTC. Oznacza to, że np. w Polsce dodawana jest jako 0:59:60 1 stycznia czasu środkowoeuropejskiego (CET) lub 1:59:60 1 lipca czasu wschodnioeuropejskiego (EET). Zapowiedzi o jej wprowadzeniu podawane są z kilkumiesięcznym wyprzedzeniem.

Systemy rozpowszechniające dokładne sygnały czasu (np. DCF77, NTP) przewidują w swoich protokołach miejsce na informację o sekundzie przestępnej.

Na przedstawionym obok wykresie przedstawiona jest różnica w czasie UT1 - odpowiadającemu obrotowi Ziemi a czasu UTC wskazywanymi przez dokładne zegary. Z wykresu tego widać, że Ziemia obraca się wolniej niż w momencie synchronizacji zegarów z obrotem Ziemi w 1958 roku (linia opada). Najwolniej Ziemia obracała się w połowie lat 90. (największe nachylenie wykresu). Po roku 2000 obraca się szybciej niż w latach 90., a prędkość obrotowa nieznacznie rośnie (zmniejsza się nachylenie wykresu).

Wykres przedstawia różnicę między UT1 i UTC. Pionowe odcinki odpowiadają korekcie czasu UT1 wynikającej z wprowadzenia przestępnych sekund.

Zobacz też: rok przestępny.

Link zewnętrzny: International Earth Rotation and Reference Systems Service.