Strefa czasowa
Strefa czasowa – wytyczony obszar powierzchni Ziemi o szerokości 15° długości geograficznej, rozciągający się południkowo między biegunami, w którym urzędowo obowiązuje jednakowy czas (czas strefowy). Jest on czasem słonecznym średnim środkowego południka tej strefy, który różni się o całkowitą liczbę godzin od czasu uniwersalnego.
[edytuj] Geneza i zasady podziału
Wszystkie punkty położone na tym samym południku mają ten sam czas lokalny (miejscowy). Każda zmiana długości geograficznej powoduje zmianę lokalnego czasu - w okresie, gdy ludzie zaczęli przemieszczać się coraz częściej i szybciej, stawało się to bardzo niewygodne. Całą Ziemię podzielono na 24 strefy czasowe.
Czas uniwersalny i strefy czasowe zostały zaproponowane w 1878 roku przez kanadyjskiego wynalazcę Sandforda Fleminga, zaś wprowadzono je w 1884 roku.
Strefy czasowe w niezmienionym kształcie obowiązują na morzach i oceanach. Na lądach ich kształt został zmodyfikowany tak, by małe i średnie państwa znalazły się w obrębie jednej strefy czasowej, czyli obowiązywał w nich jeden czas. Większe państwa, takie jak Stany Zjednoczone, Kanada, Brazylia, Rosja czy Australia, znajdują się w kilku strefach czasowych. Największym krajem na świecie, w którym na całym terytorium obowiązuje ta sama strefa czasowa są Chiny pomimo, iż różnice w czasie słonecznym między wschodnimi i zachodnimi prowincjami wynoszą ponad 3 godziny.
[edytuj] Lista stref czasowych i terytoriów w nich leżących
[edytuj] UTC-12:00
Strefa całoroczna
[edytuj] UTC-11:00
Strefa całoroczna
[edytuj] UTC-10:00
Strefa całoroczna
Johnston
Polinezja Francuska (Wyspy Tubuai, Wyspy Tuamotu, Wyspy Towarzystwa)
Stany Zjednoczone (Hawaje)
Tokelau
Wyspy Cooka
Półkula północna. Czas letni UTC-9:00
[edytuj] UTC-9:30
Strefa całoroczna
[edytuj] UTC-9:00
Strefa całoroczna
Półkula północna. Czas letni UTC-8:00
[edytuj] UTC-8:00
Strefa całoroczna
Półkula północna. Czas letni UTC-7:00
Kanada (zachód)
Meksyk (Kalifornia Dolna)
Stany Zjednoczone (zachód)
[edytuj] UTC-7:00
Strefa całoroczna
Półkula północna. Czas letni UTC-6:00
Kanada (środkowy zachód)
Meksyk (zachód)
Stany Zjednoczone (środkowy zachód)
[edytuj] UTC-6:00
Strefa całoroczna
Belize
Chile (Wyspa Wielkanocna)
Ekwador (Prowincja Galápagos)
Gwatemala
Honduras
Kanada (Saskatchewan)
Kostaryka
Nikaragua
Salwador
Półkula północna. Czas letni UTC-5:00
Kanada (środkowy wschód)
Meksyk (środek i wschód)
Stany Zjednoczone (środkowy wschód)
[edytuj] UTC-5:00
Strefa całoroczna
Półkula północna. Czas letni UTC-4:00
Bahamy
Kanada (środkowy wschód)
Kuba
Stany Zjednoczone (wschód)
Turks i Caicos
[edytuj] UTC-4:30
Strefa całoroczna
[edytuj] UTC-4:00
Strefa całoroczna
Anguilla
Antigua i Barbuda
Antyle Holenderskie
Aruba
Barbados
Boliwia
Brazylia (zachód)
Brytyjskie Wyspy Dziewicze
Dominika
Dominikana
Gwadelupa
Grenada
Gujana
Kanada (wschodni Quebec)
Martynika
Montserrat
Portoryko
Saint Kitts i Nevis
Saint Lucia
Saint Vincent i Grenadyny
Trynidad i Tobago
Wyspy Dziewicze Stanów Zjednoczonych
Półkula północna. Czas letni UTC-3:00
Bermudy
Grenlandia (północny zachód)
Kanada (wschód)
Półkula południowa. Czas letni UTC-3:00
[edytuj] UTC-3:30
Półkula północna. Czas letni UTC-2:30
[edytuj] UTC-3:00
Strefa całoroczna
Argentyna (zachód)
Brazylia (północny wschód)
Gujana Francuska
Surinam
Półkula północna. Czas letni UTC-2:00
Półkula południowa. Czas letni UTC-2:00
[edytuj] UTC-2:00
Strefa całoroczna
Brazylia (wyspy atlantyckie)
Georgia Południowa i Sandwich Południowy
[edytuj] UTC-1:00
Strefa całoroczna
Półkula północna. Czas letni UTC+0:00
Grenlandia (wschód)
Portugalia (Azory)
[edytuj] UTC+0:00
Strefa całoroczna
Burkina Faso
Gambia
Ghana
Gwinea
Gwinea Bissau
Islandia
Liberia
Mali
Maroko
Mauretania
Sahara Zachodnia
Senegal
Sierra Leone
Święta Helena
Togo
Wybrzeże Kości Słoniowej
Wyspa Bouveta
Wyspy Świętego Tomasza i Książęca
Półkula północna. Czas letni UTC+1:00
Guernsey
Hiszpania (Wyspy Kanaryjskie)
Irlandia
Jersey
Portugalia
Wielka Brytania
Wyspa Man
Wyspy Owcze
[edytuj] UTC+1:00
Strefa całoroczna
Algieria
Angola
Benin
Czad
Demokratyczna Republika Konga (zachód)
Gabon
Gwinea Równikowa
Kamerun
Kongo
Niger
Nigeria
Republika Środkowoafrykańska
Półkula północna. Czas letni UTC+2:00
Albania
Andora
Austria
Belgia
Bośnia i Hercegowina
Chorwacja
Czarnogóra
Czechy
Dania
Francja
Gibraltar
Hiszpania
Holandia
Jan Mayen- Plik:Flag of Kosovo.svg Kosowo
Liechtenstein
Luksemburg- Plik:Flag of Macedonia.svg Macedonia
Malta
Monako
Niemcy
Norwegia
Polska
San Marino
Serbia
Słowacja
Słowenia
Svalbard
Szwajcaria
Szwecja
Tunezja
Watykan
Węgry
Włochy
Półkula południowa. Czas letni UTC+2:00
[edytuj] UTC+2:00
Strefa całoroczna
Botswana
Burundi
Demokratyczna Republika Konga (wschód)
Lesotho
Libia
Malawi
Mozambik
Republika Południowej Afryki
Rwanda
Suazi
Zambia
Zimbabwe
Półkula północna. Czas letni UTC+3:00
Akrotiri
Białoruś
Bułgaria
Cypr
Cypr Północny
Dhekelia
Egipt
Estonia
Finlandia
Grecja
Izrael
Jordania
Liban
Litwa
Łotwa
Mołdawia
Palestyna
Rosja (Obwód kaliningradzki)
Rumunia
Syria
Turcja
Ukraina
[edytuj] UTC+3:00
Strefa całoroczna
Arabia Saudyjska
Bahrajn
Dżibuti
Erytrea
Etiopia
Francuskie Terytoria Południowe i Antarktyczne (Wyspy Rozproszone)
Irak
Jemen
Katar
Kenia
Komory
Kuwejt
Madagaskar
Majotta
Somalia
Sudan
Tanzania
Uganda
Półkula północna. Czas letni UTC+4:00
Rosja (część europejska)
[edytuj] UTC+3:30
Półkula północna. Czas letni UTC+4:30
[edytuj] UTC+4:00
Strefa całoroczna
Półkula północna. Czas letni UTC+5:00
Półkula południowa. Czas letni UTC+5:00
[edytuj] UTC+4:30
Strefa całoroczna
[edytuj] UTC+5:00
Strefa całoroczna
Francuskie Terytoria Południowe i Antarktyczne
Kazachstan
Malediwy
Tadżykistan
Turkmenistan
Uzbekistan
Wyspy Heard i McDonalda
Półkula północna. Czas letni UTC+6:00
[edytuj] UTC+5:30
Strefa całoroczna
[edytuj] UTC+5:45
Strefa całoroczna
[edytuj] UTC+6:00
Strefa całoroczna
Bangladesz
Bhutan
Brytyjskie Terytorium Oceanu Indyjskiego
Kazachstan (środek i wschód)
Kirgistan
Półkula północna. Czas letni UTC+7:00
[edytuj] UTC+6:30
Strefa całoroczna
[edytuj] UTC+7:00
Strefa całoroczna
Półkula północna. Czas letni UTC+8:00
Rosja (środkowo-zachodnia część azjatycka)
[edytuj] UTC+8:00
Strefa całoroczna
Brunei
Chińska Republika Ludowa
Filipiny
Malezja
Mongolia (środek i wschód)
Republika Chińska
Singapur
Półkula północna. Czas letni UTC+9:00
Półkula południowa. Czas letni UTC+9:00
[edytuj] UTC+9:00
Strefa całoroczna
Półkula północna. Czas letni UTC+10:00
Rosja (środkowa część azjatycka)
[edytuj] UTC+9:30
Strefa całoroczna
Półkula południowa. Czas letni UTC+10:30
[edytuj] UTC+10:00
Strefa całoroczna
Australia (Queensland)
Guam
Mariany Północne
Mikronezja (zachód i środek)
Papua-Nowa Gwinea
Półkula północna. Czas letni UTC+11:00
Rosja (środkowy wschód)
Półkula południowa. Czas letni UTC+11:00
Australia (południowy wschód)
[edytuj] UTC+10:30
Półkula południowa. Czas letni UTC+11:30
[edytuj] UTC+11:00
Strefa całoroczna
Mikronezja (środkowy wschód)
Nowa Kaledonia
Vanuatu
Wyspy Salomona
Półkula północna. Czas letni UTC+12:00
Rosja (wschód)
[edytuj] UTC+11:30
Strefa całoroczna
[edytuj] UTC+12:00
Strefa całoroczna
Fidżi
Kiribati (Wyspy Gilberta)
Mikronezja (wschód)
Nauru
Tuvalu
Wake
Wallis i Futuna
Półkula północna. Czas letni UTC+13:00
Półkula południowa. Czas letni UTC+13:00
[edytuj] UTC+12:45
Półkula południowa. Czas letni UTC+13:45
[edytuj] UTC+13:00
Strefa całoroczna
[edytuj] UTC+14.00
Strefa całoroczna
[edytuj] Czas letni
Czas letni na półkuli północnej występuje w okresie od kwietnia do końca października, a na południe od równika od listopada do końca marca.
[edytuj] Linia Zmiany Daty
Na południku 180° (pomiędzy strefami UTC+12 do +14, a UTC-12) została wytyczona Międzynarodowa linia zmiany daty. Bez względu na porę dnia i nocy terytoria położone na zachód od tej linii mają czas przesunięty o 24 godziny do przodu od terytoriów położonych na wschód od niej, np. w Nowej Zelandii (UTC+12) jest taki sam czas jak na Wyspie Baker (UTC-12), ale dzień później.
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Linki zewnętrzne
|
|||||||||||||
|
||||||||||||||